Sigara kullanımı bugün dünyanın neredeyse her ülkesi için ortak bir sorun. Üstelik artık kimse “günde bir-iki taneden bir şey olmaz” diyemiyor. Solunan her dumanın bile vücuda zarar verdiği bilimsel olarak ispatlanmış durumda. Zararları saymakla bitmese de iş sigarayı bırakmaya gelince tablo değişiyor… Çünkü bu kötü alışkanlıktan kurtulmak, çoğu kişi için sanıldığı kadar kolay olmuyor. Tam da bu yüzden Türkiye’de sigarayla mücadele, bireysel çabaların ötesine geçip, topyekun bir savaşa dönüşmüş durumda.
Dünyanın pek çok yerinde sigaraya karşı yürütülen mücadele yasaklardan kampanyalara, tedavi desteklerinden danışmanlık hizmetlerine kadar geniş bir zeminde sürüyor. Türkiye de uzun süredir bu alanda ciddi adımlar atan ülkeler arasında. “Tütünsüz ve dumansız bir Türkiye” hedefiyle başlatılan çalışmalar danışma hatlarından sigara bırakma merkezlerine uzanan yaygın bir destek ağıyla sürüyor.
ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı
Sigarayı bırakmak isteyenlere rehberlik etmek amacıyla kurulan ALO 171, 27 Ekim 2010’dan bu yana hizmet veriyor. Haftanın 7 günü, 24 saat ücretsiz olarak ulaşılabilen hat, sigarayı bırakma kararı alanlara yalnız olmadıklarını hissettirip profesyonel destekle yol gösteriyor.
Sistemin işleyişi oldukça kolay… ALO 171’i arayan kişilere, nikotin bağımlılık düzeyini belirlemek için bir değerlendirme testi uygulanıyor. Çıkan sonuca göre kişiye özel bir bırakma planı hazırlanıyor. Süreç, danışanın hazır oluşuna göre şekilleniyor. İhtiyaç duyulursa ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirme de yapılıyor. Yani ALO 171 aynı zamanda sigaradan kurtulma sürecinin her aşamasında devreye giren bir destek mekanizması.
[Fotoğraf: AA]
Sigara Bırakma Poliklinikleri
Mücadelenin sahadaki en güçlü adımlarından biri de sigara bırakma poliklinikleri. Türkiye genelinde halen bin 250 sigara bırakma polikliniği bulunuyor. Sigaraya veda etmek isteyen herkes bu merkezlere başvurabiliyor. Randevular ise Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden kolayca alınabiliyor.
Polikliniklere başvuran kişiler ayrıntılı bir değerlendirmeden geçiriliyor. Bağımlılık düzeyi, mevcut hastalıklar, günlük tüketim alışkanlıkları tek tek ele alınıyor. Ardından kişiye özel bir tedavi ve bırakma planı hazırlanıyor. Süreç boyunca danışanlar yalnız bırakılmıyor. ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı üzerinden de düzenli takip yapılıyor.
Bu hizmetler Türkiye’nin dört bir yanında, Sağlık Bakanlığı’na bağlı birçok kurumda sunuluyor. Şehir hastaneleri, devlet hastaneleri, araştırma hastaneleri, üniversite hastaneleri, sağlıklı hayat merkezleri ve bazı aile sağlığı merkezleri bu ağın önemli parçalarını oluşturuyor.
Yeşilay’ın “bırakabilirsin.org” platformu
Bağımlılıkla mücadelede köklü geçmişe sahip kurumlardan biri olan Yeşilay da sigarayı bırakmak isteyenlere farklı yollarla destek veriyor. Bunun en somut örneklerinden biri de “bırakabilirsin.org” platformu. Platform, sigarayı bırakma sürecine girenlere hem bilgi hem motivasyon sunuyor. Kullanıcılar site üzerinden kendilerine özel bırakma planı oluşturuyor. Öneri paylaşmanın ötesine geçip ihtiyaç duyulan yönlendirmeler yapılıyor.
Kısacası Türkiye’de sigarayı bırakmak isteyenler için hem yüz yüze hem telefonla hem de dijital kanallardan erişilebilen güçlü bir destek sistemi bulunuyor. Dumansız bir gelecek hedefiyle yürütülen bu çok yönlü mücadele, her geçen gün daha fazla insana umut oluyor.
