Avrupa Birliği ile İngiltere arasında varılan anlaşma kapsamında, İspanya ile Cebelitarık arasındaki giriş-çıkış kontrollerinin yapıldığı sınır kapısı resmen tarihe karıştı.
Sınır kapısının kaldırılması dolayısıyla düzenlenen törene İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, Cebelitarık Özerk Yönetim Hükümeti Başbakanı Fabian Picardo ve bölge belediye başkanları katıldı.
Törende konuşan İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, sınırın kaldırılmasının yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu belirterek, “Tarih yazıyoruz. Bugün, kıta Avrupası’ndaki son duvar yıkılıyor. Ortak refaha dayalı yeni bir dönemin kapılarını aralıyoruz” ifadelerini kullandı. Sanchez, duvarların yaraları açık tuttuğunu vurgulayarak, sınırın kaldırılmasıyla binlerce işçi için uzun süredir devam eden bir sorunun çözüldüğünü dile getirdi.
Yeni dönemde geçişler kolaylaşacak
Brüksel’de imzalanarak yürürlüğe giren anlaşma ile birlikte İspanya vatandaşları ve turistler, herhangi bir sınır kontrolüne tabi tutulmadan Cebelitarık’a geçiş yapabilecek. Bu düzenlemenin, bölgede çalışan ve daha önce uzun kuyruklarda beklemek zorunda kalan 15 bin 500’den fazla kişiyi rahatlatması bekleniyor. İngiltere’ye bağlı olan Cebelitarık, sınır kontrollerini bundan böyle liman ve havaalanı gibi noktalarda gerçekleştirecek.
Anlaşmanın detayları
Brexit sonrası yürütülen zorlu müzakerelerin ardından varılan anlaşma şu temel maddeleri içeriyor
- İngiliz toprağını İspanya’dan ayıran sınır hattının kaldırılması.
- İnsan ve mal dolaşımının önündeki tüm fiziki engellerin sona ermesi.
- Schengen sınır kontrolsüz geçiş bölgesi, AB Tek Pazarı ve AB Gümrük Birliği’nin tam güvence altına alınması.
Cebelitarık’ın tarihsel süreci
1713 Utrecht Antlaşması ile egemenliği İngiltere’ye devredilen Cebelitarık, tarih boyunca iki ülke arasında diplomatik gerilimlerin odağında yer aldı. 1969 yılında İspanya’daki Franco yönetimi, bölgenin İngiltere’ye bağlı kalma iradesini açıklaması üzerine sınır kapısını kapatmıştı. 1985 yılında tekrar açılan sınır, İngiltere’nin 2020 yılında AB’den ayrılmasıyla yeni bir statü krizini beraberinde getirmişti. 11 Haziran 2025’te sonuçlanan müzakereler ve parlamentoların onay sürecinin ardından, 15 Temmuz 2026 itibarıyla bölgedeki fiziki sınır tamamen kaldırılmış oldu.
