ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran tarafıyla gerçekleştirilen görüşmelerde “başarılı bir nihai anlaşma” sağlanması yolunda önemli bir temel oluşturduklarını açıkladı.
Vance, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının hayata geçirilmesi amacıyla Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında yürütülen müzakerelerin ardından değerlendirmelerde bulundu.
Hafta sonu yapılan görüşmelerde ciddi ilerleme kaydettiklerini belirten Vance, Hürmüz Boğazı’nın açık olduğunu ve teknik ekiplerin belirlenen hedeflere ulaşmak için denetim altında çalışmayı sürdüreceğini ifade etti. Enerji fiyatlarının düşüşe geçtiğini kaydeden Vance, boğazdan petrol ve doğal gaz akışının başladığını, buranın mayınlardan arındırılması için bir koordinasyon merkezi kurmayı hedeflediklerini dile getirdi.
Bölgede olası gerilimlerin önüne geçmek için bir “çatışma önleme mekanizması” kurduklarını söyleyen Vance, şu ifadeleri kullandı
“Bir koordinasyon mekanizması oluşturmak istedik; böylece kaçınılmaz çatışmalar yaşandığında, bunları tırmandırmak yerine birlikte çözüm üretebilelim. Dün tam olarak bunu gerçekleştirdik. Eğer ateş açılırsa, Hizbullah İsrail’e ateş açarsa veya İsrail karşılık verirse, bölgede başka çatışmalar ortaya çıkarsa, birbirimizle konuşup ateş açmayı nasıl durduracağımızı, bölgeyi nasıl daha güvenli hale getireceğimizi, müttefiklerimizi ve diğer herkesi nasıl koruyacağımızı bulabilelim.”
İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerini yeniden davet etmeyi kabul ettiğini açıklayan Vance, bu gelişmeyi “büyük bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Vance, bu adımın İran’ın nükleer silah programının kalıcı olarak sonlandırılmasının ilk aşaması olduğunu savundu.
İran’ın müzakerelerden çekilme tehdidinde bulunduğuna yönelik iddialara da değinen Vance, “Evet, çekilmekle tehdit ettiler ancak çekilmediler. Görüşmeler gece saat 01.00’den sonraya kadar sürdü ve teknik ekiplerimiz şu an birlikte çalışmaya devam ediyor” şeklinde konuştu.
Lübnan’ın toprak bütünlüğü ve egemenliğinin korunacağını belirten Vance, İsrail’in güvenliğinin sağlanmasının yoğun bir çalışma gerektireceğini ifade etti. Sürecin Lübnan silahlı kuvvetleriyle koordinasyon ve İran’ın Hizbullah’ı dizginlemesini gerektirdiğini belirten Vance, bu konuda 24 saat öncesine göre çok daha ileri bir noktada olduklarını söyledi.
İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusunda ABD ve Katar’ın onay verdiğini kaydeden Vance, bu kaynakların İran halkının yararına Amerikan soya fasulyesi, mısır ve buğdayı satın almak için kullanılacağını belirtti. Vance, “İran’ın varlıkları bir gün serbest bırakılırsa bunlar, Amerikan çiftçilerini zenginleştirecek ve İran halkını besleyecektir. Bu, çok iyi ve klasik bir Trump anlaşmasıdır. Halkımız ve İran halkı için harika olan bu adım, bölgesel güvenlik mimarisine de katkı sağlayacaktır” dedi.
