Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası Başkanı Ahmet Tuğcu, Teknecik Elektrik Santrali’nde toplam kurulu gücü 120 MW olan termik ünitelerin 35 MW, 140 MW kurulu güce sahip dizel ünitelerin ise yalnızca 45 MW üretim gerçekleştirebildiğini açıkladı.
Tuğcu, mevcut iki termik üniteden birinin tamamen devre dışı kaldığını, diğer ünitenin ise bakım malzemelerinin zamanında temin edilmemesi ve gerekli bakımların yapılmaması sebebiyle sadece 35 MW kapasiteyle çalışabildiğini savundu.
Santraldeki sekiz dizel üniteden yalnızca üçünün faal durumda olduğunu aktaran Tuğcu, çalıştırılamayan üniteler yüzünden çok daha yüksek yakıt maliyetine sahip gaz türbinlerinin devreye sokulduğunu belirtti. Hükümet kanadından enerji yatırımlarına yönelik yapılan açıklamaları eleştiren Tuğcu, rutin yakıt alımları için harcanan bütçenin kamuoyuna üretim yatırımı gibi sunulduğunu iddia etti.
El-Sen, santrallerdeki üretim kapasitesi ve maliyet artışlarına ilişkin Kıb-Tek Lefkoşa Bölge Amirliği’ndeki sendika odasında basın toplantısı düzenledi.
“Vatandaşın ödediği yakıt parasını yatırım olarak gösteremezsiniz”
Sendika Başkanı Ahmet Tuğcu, Teknecik Elektrik Santrali’ndeki termik ve dizel ünitelerin kurulu kapasitesi ile fiili üretim değerleri arasındaki uçuruma dikkat çekti. Kıb-Tek bünyesinde yatırım yapıldığına yönelik beyanların gerçeği yansıtmadığını öne süren Tuğcu, söz konusu harcamaların vatandaşların faturalarıyla karşılanan yakıt bedelleri olduğunu kaydetti.
Tuğcu, “Vatandaş faturasında Kıb-Tek’in getirdiği yakıt parasını öder. Bunu yatırım olarak gösteremezsiniz” ifadelerini kullandı.
Bakım ve onarım bekleyen santrallerin devreye alınamaması nedeniyle halkın fatura yükünün katlandığını savunan Tuğcu, kilovatsaat başına yakıt maliyetinin dizel ünitelerde 11 sent, termik ünitelerde 17 sent, gaz türbinlerinde ise 35 sent seviyesinde olduğunu dile getirdi. Gaz türbinleriyle yapılan üretimin yakıt maliyetinin dizel ünitelerin yaklaşık 3,2, termik ünitelerin ise 2,1 katına ulaştığını vurguladı.
Gaz türbinlerinin kuruma aylık ek maliyetinin 18 milyon 400 bin dolara kadar çıkabildiğini iddia eden Tuğcu, eylül ayı hesaplamalarında günlük 400 bin dolar, aylık ise 12 milyon dolarlık ilave külfetin oluştuğunu ve bu tablonun hükümetin yanlış politikalarından kaynaklandığını ileri sürdü.
“Kıb-Tek’in mali bilançosu 2020 yılından beri yayımlanmıyor”
Kurumun mali bilançosunun 2020 yılından bu yana kamuoyuyla paylaşılmadığını belirten Tuğcu, Bilgi Edinme Hakkı Yasası kapsamında sendika ve siyasi partilerce yapılan başvurulara karşın bu verilerin gizlendiğini savundu. Mali verilerin açıklanması durumunda sendikanın paylaştığı tespitlerin doğrulanacağını ifade eden Tuğcu, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ile kurdukları komisyon aracılığıyla talep edilen üretim maliyetlerine de 15 gündür yanıt verilmediğini söyledi.
“Kıb-Tek’in üretim kapasitesine kalıcı olarak kaç MW yeni güç eklediniz?”
Toplantıda sendikanın ortak basın metnini okuyan El-Sen Genel Sekreteri Hüseyin Peksever, Başbakan Ünal Üstel’in “Enerjide tarih yazdık” yönündeki söylemlerine tepki gösterdi. Peksever; yakıt, sayaç ve yedek parça alımları ile trafo, iletim hatları ve rutin bakım gibi zorunlu işlerin kurumun olağan görevleri olduğunu, bunların yeni bir yatırım hamlesi gibi sunulamayacağını vurguladı.
Peksever, “Kıb-Tek’in üretim kapasitesine kalıcı olarak kaç megavat yeni güç eklediniz? Kamuoyuna açıklamanız gereken asıl rakam budur” diyerek, 2023 yılında verilen yeni makine ve yatırım sözlerini hatırlattı.
Halkın kaynaklarıyla alınan santrallerin üretim kapasitesinin mevcut hükümet döneminden önceki seviyenin dahi gerisine düştüğünü savunan Peksever, buna karşın Teknecik’te konuşlandırılan Elektrik Üretim Anonim Şirketi’ne ait mobil santrallerin kurulu gücünün 50 MW’den 175 MW’ye yükseltildiğini söyledi. Peksever, afet durumlarında geçici kullanım amaçlı üretilen yüksek yakıt maliyetli bu ünitelerin kuruma ciddi bir yük getirdiğini belirterek, “Biz harcamayı değil, yatırımı soruyoruz. Rakamlarla değil, makinelerle cevap verin” dedi.
Enveroğlu20 yıldır Teknecik’in denetlendiğine tanık olmadım
El-Sen Yönetim Kurulu Üyesi Enver Enveroğlu ise santraldeki çalışma koşullarını şu sözlerle anlattı
“Düşünün ki bir bahçeniz var. Bakımı için motorunuz var ama bazen lamba suyunuz yok; mazotunuz yok. Bazen de motorunuz bozuk. Bu kadar kötü bir şekilde üretim yapmaya çalışıyoruz.”
Yaşanan aksaklıkları yetkili mercilere iletmekte zorlandıklarını dile getiren Enveroğlu, gerekli koordinasyonun bir an önce sağlanması çağrısında bulundu. Yaklaşık 20 yıldır Teknecik bünyesinde görev yaptığını ve bu süre zarfında santralin denetlendiğini görmediğini ifade eden Enveroğlu, çalışanların iş güvenliği konusundaki endişelerini de paylaştı.
