Uluslararası vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin ve arz kısıtlamalarının etkisiyle 97,82 dolara kadar yükseldi.
Geçtiğimiz cuma gününü 96,28 dolardan kapatan ve seans içinde 96,57 dolara kadar çıkan Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, yeni işlem gününde saat 09.00 itibarıyla kapanışa kıyasla yüzde 1,6 değer kazanarak 97,82 dolar seviyesine ulaştı. Eş zamanlı olarak Batı Teksas türü ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 92,80 dolar olarak kayıtlara geçti.
ABD-İran Gerilimi Fiyatları Tırmandırıyor
Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü harekette, ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilim ve çatışmaların genişleme ihtimali belirleyici rol oynuyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Irak’ın Erbil kentinde konuşlu ABD ordusuna ait PSS-T tipi sabit gözetleme balonunun Şahid-136 kamikaze İHA ile vurularak imha edildiğini bildirdi. Konuya ilişkin ABD makamlarından henüz bir değerlendirme gelmedi.
Bununla birlikte İran tarafı, ABD’nin deniz ablukasında yer alan bir uçak gemisi ve bir muhribi balistik füzelerle hedef aldığını duyurdu. Açıklamada receives hasar gören gemilerin bölgeden çekilmek zorunda kaldığı iddia edilirken, İran’ın her zamankinden daha güçlü olduğu ve müdahalelere kararlılıkla yanıt verileceği vurgulandı.
The New York Times gazetesinin ABD istihbarat raporlarına dayandırdığı haberde ise Tahran’ın bölgedeki hedefleri vurma kapasitesine olan güveninin arttığı, baskıyı artırmak amacıyla süreci aylarca devam ettirmeye hazır olduğu ve kalıcı bir uzlaşmaya varılmasının güçleşebileceği ileri sürüldü.
OPEC+ Üretim Artışına Gitmiyor
Fiyatlardaki artış eğilimini destekleyen bir diğer önemli unsur ise Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve müttefiklerinden oluşan OPEC+ üyesi 7 ülkenin ekim ayı politikası oldu. Gerçekleştirilen toplantıda söz konusu ülkeler, eylül ayı üretim kotalarını ekimde de sürdürme kararı aldı.
Alınan karara göre ekim ayındaki günlük üretim kotaları şu şekilde belirlendi
- Suudi Arabistan 10 milyon 478 bin varil
- Rusya 9 milyon 949 bin varil
- Irak 4 milyon 431 bin varil
- Kuveyt 2 milyon 676 bin varil
- Kazakistan 1 milyon 628 bin varil
- Cezayir 1 milyon 7 bin varil
- Umman 841 bin varil
Toplam üretim hedefini günlük yaklaşık 31 milyon varil seviyesinde tutan 7 ülke, daha önce eylül ayı için kararlaştırılan 188 bin varillik artışın ardından ekimde ilave bir artışa gitmeyerek küresel arz baskısını sınırladı. Bir sonraki piyasa değerlendirme toplantısının 4 Ekim’de yapılması öngörülüyor.
Hürmüz Boğazı’nda Yeni Koridor Girişimi
Fiyatlardaki yukarı yönlü seyri kısmen frenleyen gelişme ise Hürmüz Boğazı’na ilişkin diplomatik temaslar oldu. İran ile Umman’ın bölgede yeni bir deniz koridoru kurulması hususunda yakında anlaşma imzalayacağı duyuruldu.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, giriş ve çıkışların Tahran kontrolünde olacağı koridorun ABD ablukasının başladığı sahayı, Hürmüz Boğazı’nı ve Basra Körfezi’ni kapsayacağını bildirdi. Rızai, bölgeye izinsiz yaklaşan gemilerin kara listeye alınacağını ancak sabotaj ve saldırı olmaması kaydıyla boğazın seyrüsefere açık kalacağını taahhüt edeceklerini ifade etti.
Piyasa uzmanları, Brent petrolde teknik açıdan 98,78 dolar seviyesinin direnç, 96,07 dolar seviyesinin ise ana destek noktası olarak izlendiğini kaydediyor.
