Avrupa Birliği , Çin ile giderek büyüyen ticaret açığı, stratejik sektörlerdeki dışa bağımlılık ve Çin’in devlet destekli üretim modelinin Avrupa sanayisi üzerindeki baskısı nedeniyle ticaret politikasında köklü değişikliklere hazırlanıyor.
Özellikle elektrikli araçlar, bataryalar, güneş panelleri ve kritik ham maddeler gibi alanlarda Çin’in küresel üretim gücünü artırması, Avrupa’da ekonomik güvenlik endişelerini derinleştiriyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa’daki G7 zirvesinde yaptığı açıklamada, Çin ile mevcut ticaretin sürdürülebilir olmadığını belirterek, stratejilerinin “ayrışmak değil, riskleri azaltmak” olduğunu vurguladı.
Rekor ticaret açığı alarm veriyor
2025 yılı, AB ve Çin arasındaki ticari ilişkilerde bir dönüm noktası oldu. Avrupa İstatistik Ofisi verilerine göre, AB’nin Çin’den ithalatı 559,4 milyar avroya ulaşırken, ihracatı 199,6 milyar avroda kaldı. Bu tablo, AB’nin Çin’e karşı 359,8 milyar avro ile tarihi bir ticaret açığı vermesine yol açtı.
Brüksel, Çin’in kamu destekli ucuz ürünlerinin sadece ticari değil, stratejik bir sorun haline geldiğini değerlendiriyor. Uzmanlar, bu durumun Avrupa’nın otomotiv, makine ve kimya gibi temel sektörlerinde sanayisizleşme riski yarattığına dikkat çekiyor.
Yeni savunma araçları ve tedarik zorunluluğu
AB, Çin’e karşı mevcut ticaret savunma araçlarının ötesine geçen yeni mekanizmalar üzerinde çalışıyor. Gündemdeki başlıca düzenlemeler şunlar
- Tedarik zinciri çeşitlendirmesi Şirketlerin kritik ürünlerde en az üç farklı tedarik kaynağına sahip olması ve tek bir tedarikçiye bağımlılığın sınırlandırılması planlanıyor.
- Dayanıklılık Aracı Ekonomik güvenliği tehdit eden durumlarda, Dünya Ticaret Örgütü kuralları çerçevesinde ek gümrük vergileri ve ithalat kotalarının hızla devreye alınmasını sağlayan bir mekanizma.
- Sektörel koruma Belirli stratejik sektörlerde toplu gümrük vergileri uygulanması tartışılıyor.
AB içinde Çin’e karşı izlenecek sertlik derecesi konusunda görüş ayrılıkları bulunsa da, genel eğilim ekonomik ilişkileri tamamen koparmak yerine stratejik bağımlılıkları azaltmak üzerine yoğunlaşıyor. 18-19 Haziran’da Brüksel’de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi’nde bu yeni ticaret savunma araçlarının detaylarının ele alınması bekleniyor.
