Eski Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Raportörü Prof. Dr. Richard Falk başkanlığında, İsrail’in Gazze’de işlediği savaş suçlarını araştırmak üzere kurulan küresel ve bağımsız girişim olan Gazze Mahkemesinin nihai oturumunun üçüncü günündeki panelde, Gazze’deki insani krizin kökenleri ve yapısal nedenleri ele alındı.
Panelde konuşmacılar, yaşananların, Filistinlilerin sistematik biçimde mülksüzleştirilmesine ve ayrımcılığa dayanan derin bir yapının sonucu olduğuna dikkati çekti ve bu durumun “apartheid” ve “etnik temizlik” anlamına geldiğinin altını çizdi.
Konuşmacılardan Filistin asıllı Mısırlı şair ve yorumcu Tamim al-Barghouti, Gazze’de yaşanan krizi tarihsel ve ahlaki çerçevede ele aldı.
Filistinlilere yönelik ayrımcılığın İsrail’in anayasal ve siyasal yapısına işlendiğini söyleyen Barghouti, “Filistin’de yaşananlar ve yüzyıllardır sürmekte olan uygulamalar, apartheid ve ayrımcılık eylemleridir, insanların kendi iradeleri dışında sahip oldukları kimlikler üzerinden ayrımcılığa uğratılmalarıdır.” dedi.
Filistinlileri yerinden etme girişimlerinin ise tarih boyunca başarısız olduğunu vurgulayan Barghouti, Filistin’i işgal etme projesinin de başarısızlığa uğradığını belirtti.
Küresel Sumud Filosu aktivisti Thiago Avila da panelde çevrim içi olarak yaptığı konuşmada Filistin meselesiyle yirmi yıllık ilişkisini anlattı.
Son iki yılın “soykırımı mümkün kılan bir sistem” olarak adlandırdığı sisteme karşı küresel bir uyanış yarattığını belirten Avila, bu politikaları, ırk ayrımcılığını kurumsallaştıran yasal ve siyasi çerçevelere dayandırdı.
Avila, dayanışma ve direnişin sürdürülmesi çağrısında bulunarak, “Mutlak adalet olmadan barış olmaz ve şu anda yapmamız gereken de bu.” dedi.
“Gazze Mahkemesi” girişimi
Gazze Mahkemesi, İsrail’in saldırıları altındaki Gazze’de yaşananların hukuki, siyasi ve etik yönlerini araştırmak üzere kuruldu.
Bağımsız bir inisiyatif olarak kurulan, insanlık ve vicdan mahkemesi olan “Gazze Mahkemesi”, uzun hazırlık sürecinin ardından İngiltere’nin başkenti Londra’da ilk uluslararası toplantısını gerçekleştirdi.
Eski BM Filistin Özel Raportörü Falk’ın liderliğinde yürütülen projenin başkanlık heyetinde eski BM özel raportörlerinden Michael Lynk ve Hilal Elver gibi isimlerin yanı sıra Raji Sourani, Susan Akram, Ahmet Köroğlu, Diana Buttu, Cemil Aydın ve Penny Green de bulunuyor.
Önemli bileşenlerden biri olan “mahkeme üyeleri” arasında dünyanın farklı bölgelerinden birçok tanınmış isim yer alıyor.
Bunlar arasında Ilan Pappe, Jeff Halper, Ussama Makdisi, Ayhan Çitil, Cornel West, Avi Shlaim, Naomi Klein, Aslı Bali, Mahmood Mamdani, Craig Mokhiber, Hatem Bazian, Mehmet Karlı, Sami Al Arian, Frank Barat, Hassan Jabareen, Willy Mutunga, Victor Kattan ve Victoria Brittain bulunuyor.
Halk vicdanına dayanan mahkemenin kuruluşu ve hazırlık toplantısı Kasım 2024’te Londra’da, ikinci ayağı ise Mayıs 2025’te Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da düzenlendi.
Mahkeme, İsrail’in Gazze soykırımını ve Filistin halkına yönelik işlediği hak ihlallerini çok boyutlu inceleyerek gündeme taşımayı ve uluslararası toplumun dikkatini çekmeyi hedefliyor.
