Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yarın İstanbul’da düzenlenecek R4 ve R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantıları kapsamında mevkidaşlarını ağırlayacak. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 ile İngiltere, Almanya ve Fransa’nın dahil olduğu E3 grubu, Türkiye’nin inisiyatifiyle ilk kez R4+E3 formatında bir araya gelecek.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, İstanbul’daki zirveye Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan katılım sağlayacak.
Gündemde Kritik Bölgesel Başlıklar Var
Görüşmelerde Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı’ndaki durum, Yemen bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna savaşına yönelik çözüm arayışları öncelikli gündem maddelerini oluşturacak. Toplantılarda ayrıca R4 ile E3 ülkeleri arasında ilerleyen dönemde tesis edilebilecek işbirliği ve koordinasyon imkanları kapsamlı şekilde değerlendirilecek.
Bakan Fidan’dan Bölgesel Sahiplenme Mesajı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın toplantılardaki hitaplarında, bölgesel güvenliğin öncelikle bölge ülkelerinin sorumluluk almasını gerektirdiğine vurgu yapması bekleniyor. Türkiye’nin bölgesel sahiplenmeyi esas alan işbirliği mekanizmalarının güçlendirilmesine öncelik verdiğini dile getirecek olan Fidan, gerilimlerin yeni alanlara sıçramaması ve daha geniş çaplı istikrarsızlıklara yol açmaması gerektiğinin altını çizecek.
Fidan’ın, Orta Doğu’daki gerilimlerin temel kaynağı olarak İsrail’in Filistin’deki işgalini, barış çabalarını sekteye uğratan tutumunu ve bölge geneline yayılan saldırganlığını işaret etmesi; Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyecek adımlardan kaçınılması gerektiğini vurgulaması öngörülüyor. Ayrıca İsrail’in yasa dışı yerleşimleri genişletmesi ve yerleşimci şiddetini teşvik etmesi karşısında uluslararası toplumun baskısını artırmasının önemine dikkat çekecek.
Kritik Deniz Yolları ve Güvenlik Vurgusu
ABD ile İran arasındaki gerilimin askeri yöntemlerle çözülemeyeceğini, kalıcı çözümün diplomasi ve diyalog yoluyla mümkün olduğunu belirtmesi beklenen Fidan’ın, Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer serbestisinin korunmasının hayati olduğunu ifade edeceği kaydedildi.
Fidan’ın, Husilerin Suudi Arabistan’daki sivil hedeflere yönelik saldırılarına karşı Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın güvenliğine verdiği desteği teyit etmesi ve Mekke Savunma İttifakı’nın ortak güvenlik anlayışının önemine değinmesi planlanıyor. Suriye’de istikrarın sağlanmasında R4 ve E3 ülkelerinin katkılarına işaret edecek olan Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Karadeniz’e taşınmasını önlemeye yönelik Türkiye’nin çözüm önerilerini ve diplomatik çabalarını sürdüreceğini dile getirecek.
R4 ve E3 Mekanizmaları Hakkında
R4 mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından bölgesel istikrarı güçlendirmek ve diyaloğu artırmak amacıyla kuruldu. İlki 18 Mart’ta Riyad’da gerçekleştirilen toplantıların sonuncusu, 21 Eylül’de BM Genel Kurulu marjında New York’ta yapılmıştı.
Almanya, İngiltere ve Fransa’dan oluşan E3 formatı ise 2003 yılında İran’ın nükleer programına yönelik diplomatik süreç kapsamında hayata geçirilmiş, zaman içinde çeşitli bölgesel ve uluslararası dosyalarda ortak hareket eden bir yapıya evrilmiştir.
