Avrupa Birliği üye ülkelerinin liderleri, tırmanışa geçen enerji fiyatlarına karşı acil önlemlerin devreye sokulması, sanayinin rekabet gücünün desteklenmesi ve bürokratik engellerin hafifletilmesi çağrısında bulundu. Liderler ayrıca, birliğin 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni bütçesi üzerinde bu yılın sonuna kadar uzlaşma sağlanması gerektiğinin altını çizdi.
Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen AB Liderler Zirvesi’nin ardından yayımlanan rekabetçilik ve gelecek dönem bütçesine ilişkin sonuç bildirisinde, güncel jeopolitik gelişmelerin tedarik zincirleri, enerji güvenliği ve akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıları ayrıntılı şekilde değerlendirildi.
Enerji Piyasalarına Yönelik Koordineli Tedbirler
Yüksek enerji giderlerinin vatandaşlar, özellikle kırılgan toplumsal kesimler, sanayi ve genel ekonomik denge üzerindeki yıkıcı etkilerine işaret edilen bildiride, mevcut tablonun birlik genelinde acil ve eş güdümlü bir müdahaleyi zorunlu kıldığı kaydedildi. Üye ülkelerin yerel dinamiklerini gözeten, AB Tek Pazarı’nı zedelemeyen, amaca yönelik ve geçici adımların atılması gerektiği belirtildi.
Bu çerçevede, AB Komisyonunun Metan Yönetmeliği kapsamındaki birtakım yükümlülükleri erteleme önerisi ile yüksek enerji maliyetleriyle karşılaşan sanayi kollarına yönelik geçici devlet yardımı uygulamasını uzatma niyeti memnuniyetle karşılandı. Bildiride ayrıca, Avrupa’daki rafinerilerin verimlilik ve kapasitesini artıracak kısa vadeli düzenlemelerin yapılması ve enerji talebinin gönüllülük esasıyla birleştirilmesi yönünde girişimler yapılması tavsiye edildi.
Komisyondan, üye ülkeler arasındaki elektrik fiyatı farklılıklarını gözeterek fiyat artışlarıyla mücadele için ilave tedbirleri incelemesi ve gerekirse yeni yasal teklifler sunması istendi. Aşırı fiyat dalgalanmalarının önüne geçmek amacıyla Piyasa İstikrar Rezervi’ne ilişkin yasama sürecinin hızlandırılması, İkinci Emisyon Ticaret Sistemi’nin etkilerinin yeniden değerlendirilmesi ve ortak ülkelerle enerji ticaretinde kısıtlamalara gidilmemesi talep edildi. Dalgalı fosil yakıt piyasalarına bağımlılığın azaltılması amacıyla yenilenebilir enerji, elektrik şebekeleri ve depolama altyapılarına yatırımların hızlandırılması gerektiği de vurgulandı.
Sanayide Rekabetçilik ve Düzenleyici Yüklerin Azaltılması
Küresel ekonomik rekabette birliğin konumunu güçlendirmesi gerektiğine dikkat çekilen zirve bildirisinde, Tek Pazar’daki engellerin kaldırılması ve sanayide dönüşümün hız kazanması gerektiği belirtildi. Şirketler hukukuna ilişkin 28. rejim, Sanayi Hızlandırma Yasası, Avrupa elektrik şebekeleri paketi ile dijital, çevresel ve otomotiv alanlarındaki sadeleştirme müzakerelerinin yıl sonuna kadar sonuçlandırılması istendi.
AB Komisyonuna, yatırım ve izin süreçlerini hızlandıracak adımlar atması ve özellikle KOBİ’lerin raporlama yüklerini hafifletecek düzenlemeler hazırlaması yönünde çağrı yapıldı. Yeni mevzuatların ek bürokrasi yaratmaması gerektiğinin altı çizilirken, küresel makroekonomik dengesizliklerle mücadelede mevcut politika araçlarının daha etkin kullanılması gerektiği aktarıldı.
2028-2034 Bütçesi İçin Kritik Takvim
Bildiride, AB’nin 2028 yılında yürürlüğe girecek Çok Yıllı Mali Çerçevesi’ne dair müzakereler de ele alındı. İrlanda’nın AB Dönem Başkanlığı tarafından hazırlanan güncellenmiş taslağın görüşüldüğü aktarılırken, AB Konseyi Başkanından uzlaşı sürecini hızlandırması istendi.
Gerekli yasal çerçevenin 2027 yılı içerisinde kabul edilebilmesi için bütçe konusundaki nihai anlaşmanın 2026 yılı sona ermeden tamamlanmasının kritik önem taşıdığı kaydedildi.
